Kunstenaars starten Caribische expeditie voor openbare kunst op Curaçao
WILLEMSTAD – Een internationale groep kunstenaars en curatoren is begonnen aan een Caribische onderzoeksexpeditie die moet leiden tot nieuwe kunstwerken in de openbare ruimte op Curaçao. De eerste editie van Uncommissioned Curaçao is nog experimenteel, zegt initiatiefnemer en kunstenaar Avantia Damberg. Een deel van de kunstwerken wordt tijdelijk, andere werken moeten permanent op het eiland blijven staan.
De expeditie begon vorige week op Sint-Maarten en ging vervolgens per zeilboot naar Saba. Het oorspronkelijke plan was om van daaruit door te varen naar Curaçao, maar door technische problemen moest de boot voor reparatie terug naar Sint-Maarten. De groep reist daarom per vliegtuig verder naar Curaçao.
Volgens Damberg is ook dat onderdeel van het experimentele karakter van het project. „Misschien was dit uiteindelijk ook te ambitieus. Dit zijn allemaal leermomenten. Het is voor het eerst dat we dit doen.”
De kunstenaars en curatoren werken tijdens de reis niet alleen samen aan hun onderzoek, maar vormen ook de bemanning van de boot. Volgens Damberg heeft dat ervoor gezorgd dat de deelnemers elkaar in korte tijd intensief hebben leren kennen.
Maand op Curaçao
De internationale groep blijft vervolgens ongeveer een maand op Curaçao, tot begin september. Tijdens die periode bezoeken de deelnemers locaties, ateliers en lokale kunstenaars en ontwikkelen zij ideeën voor nieuwe werken.
Aan het project zijn onder anderen de Curaçaose kunstenaars Giovanni Abath, Ailsa Anastatia, Nash Caldera en Avantia Damberg verbonden. De internationale deelnemers komen onder meer uit Bolivia, Brazilië, China en de Verenigde Staten. De curatoren Sebastián Betancur-Montoya, Jerry Guo en Chuman Zhang selecteerden de internationale kunstenaars; Damberg benaderde de Curaçaose deelnemers.
Oorspronkelijk waren ook kunstenaars uit Aruba en Sint-Maarten voorzien. Dat plan werd teruggebracht nadat de bijdrage van het Mondriaan Fonds lager uitviel dan aanvankelijk was aangevraagd.
Overleven als thema
De kunstenaars werken allemaal met kunst in de openbare ruimte, maar gebruiken verschillende technieken en materialen. Gaandeweg is volgens Damberg een gezamenlijk thema ontstaan rond overleven.
Daarbij gaat het niet alleen om overleven in moeilijke omstandigheden, maar ook om kennis die mensen en natuur van generatie op generatie doorgeven. Koloniale geschiedenis, migratie, natuur, erfgoed en de toegankelijkheid van de publieke ruimte spelen daarbij een rol.
Een van de deelnemende kunstenaars onderzoekt bijvoorbeeld de mogelijkheid om sculpturen te maken van zeewier en andere biologisch afbreekbare materialen.
Het idee achter Uncommissioned is volgens Damberg dat kunstenaars niet simpelweg een vooraf omschreven opdracht krijgen om een bepaald kunstwerk te produceren. Het project is eerder een experimentele werkperiode waarin de deelnemers elkaar beïnvloeden, locaties onderzoeken en vanuit die ervaringen nieuwe werken ontwikkelen.
Subsidie Mondriaan Fonds
Voor het project heeft het Mondriaan Fonds subsidie toegekend. Dat geld is bedoeld voor de deelnemende kunstenaars en wordt gebruikt voor onder meer vliegtickets, verblijf, autohuur, honoraria en materialen.
Andere onderdelen, zoals publiciteit, de documentaire, website en organisatiekosten, moeten uit andere fondsen worden betaald. Aanvragen bij onder meer het Cultuurfonds Caribisch Gebied en Caribbean Culture Fund zijn nog niet volledig afgerond.
Een eerdere opzet van het project had volgens Damberg een begroting van ruim drie keer de subsidie die het Mondriaan Fonds heeft gegeven. Het plan is daarom sterk verkleind. „We proberen eigenlijk gewoon met wat we hebben alles te doen”, zegt zij.
Door de problemen met de boot zijn wel onverwachte extra kosten ontstaan.
Kunst bij Jorisbaai
De bedoeling is dat Curaçao uiteindelijk meerdere nieuwe kunstwerken verspreid over het eiland overhoudt. Sommige daarvan kunnen permanent worden.
Ook de overheid speelt daarbij een rol. Damberg heeft voor een gebied bij Jorisbaai, waar al kunstwerken staan, toestemming van VVRP. Zij wil dat gebied verder ontwikkelen als plek waar bezoekers de kunst te voet kunnen bekijken. Daarvoor zijn volgens haar onder meer betere parkeermogelijkheden, een beter begaanbare route en voorzieningen voor de afvoer van regenwater nodig. Dat plan wil zij met de overheid bespreken.
Glas-in-lood voor vuurtoren Klein Curaçao
Damberg heeft zelf al een concreet idee voor Klein Curaçao. Zij wil een glas-in-loodwerk maken voor een raam van de vuurtoren. Het werk zou permanent kunnen worden, al is dat nog niet definitief bepaald.
Kunst moet volgens haar bezoekers ook anders naar plekken op Curaçao laten kijken. SKOR Kòrsou wil kunst onder meer inzetten op plaatsen in de natuur die te maken hebben met vervuiling en afvaldumping.
De ambitie reikt verder dan deze eerste editie. Damberg wil dat Curaçao zich de komende jaren sterker ontwikkelt als centrum voor hedendaagse kunst in het Caribisch gebied en tegelijk meer verbinding zoekt met kunstenaars op de andere eilanden.
„We willen dat Curaçao over vijf jaar bekendstaat als het eiland van de hedendaagse kunst in het Caribisch gebied”, zegt Damberg. Volgens haar kan kunst inwoners bovendien uitnodigen hun eigen landschap en openbare ruimte vanuit een ander perspectief te bekijken.
